E-Ticaret Muhasebe ve Vergi Rehberi: Online İşletmeler İçin Yasal Süreçler

E-ticaret muhasebesi, online satışların mali kayıtlarını yönetir. Süreç sipariş oluştuğunda başlar. Fatura, vergi, stok, komisyon ve tahsilat kayıtlarını kapsar.

Yasal uyum ise daha geniştir. Şirket kuruluşu bu yapıya dahildir. ETBİS, tüketici hakları ve KVKK da sürece girer. Ticari elektronik ileti izinleri ayrıca yönetilir.

Sağlıklı sistem, banka hesabına gelen parayı doğrudan ciro saymaz. Brüt satış ile kesintileri ayrı kaydeder. Her siparişi fatura ve ödeme kaydıyla eşleştirir.

E-ticaret muhasebesi nedir?

E-ticaret muhasebesi, dijital satış işlemlerini mali kayda dönüştürür.

Süreç şu verileri birlikte işler:

• Sipariş tutarı

• Ürün ve hizmet bilgileri

• KDV

• Fatura

• Tahsilat

• Ödeme komisyonu

• Pazar yeri komisyonu

• Tevkifat

• Stok hareketi

• İade

• İptal

• Banka hareketi

E-ticaret muhasebesi yalnızca beyanname hazırlamaz. Operasyonel veriyi de düzenler.

Bir siparişin mali kayda dönüşmesi için şu sorular cevaplanmalıdır:

1. Sipariş kesinleşti mi?

2. Ödeme tahsil edildi mi?

3. Fatura düzenlendi mi?

4. Ürün stoktan çıktı mı?

5. Komisyon kesildi mi?

6. Sipariş iade edildi mi?

7. Tahsilat bankaya ulaştı mı?

Bu sorular aynı sipariş anahtarıyla izlenmelidir.

Ön muhasebe ile mali muhasebe farkı

Ön muhasebe, günlük ticari hareketleri takip eder.

Başlıca kayıtlar şunlardır:

• Siparişler

• Faturalar

• Stok

• Cari hesaplar

• Kasa

• Banka

• Tahsilatlar

• Ödemeler

Mali muhasebe ise resmî kayıtları yönetir.

Bu kapsamda şu süreçler bulunur:

• Yasal defterler

• Vergi beyannameleri

• Dönem sonu işlemleri

• Mali tablolar

• Vergi hesaplamaları

• Resmî bildirimler

İki yapı aynı veriyi kullanır. Ancak aynı görevi yürütmez.

Net tahsilat neden satış geliri değildir?

Online işletmeler banka hesabında genellikle net tutarı görür.

Bu tutar satışın tamamını göstermez.

Örnek akış şöyledir:

Brüt ürün ve hizmet satışı

– Pazar yeri komisyonu

– Reklam ve hizmet bedelleri

– Ödeme kuruluşu komisyonu

– Tevkifat

– İade ve iptaller

= Net banka tahsilatı

Muhasebe sistemi brüt satışı ayrı kaydetmelidir. Her kesinti de kendi niteliğiyle izlenmelidir.

Net tutarı satış geliri saymak ciroları eksik gösterir. Giderleri de görünmez hâle getirir.

İnternetten satış için şirket kurmak gerekir mi?

Düzenli ve kazanç amaçlı satışlar ticari faaliyet oluşturabilir.

Satışın internetten yapılması bu niteliği değiştirmez. Kendi sitenizden satış yapabilirsiniz. Pazar yerinde de satış yapabilirsiniz. Sosyal medya üzerinden satış da değerlendirme kapsamına girebilir.

Ancak her bireysel satış aynı değildir.

Kişisel ikinci el eşyanın satışı ile düzenli ürün ticareti ayrılmalıdır. Faaliyetin sürekliliği önem taşır. Kazanç amacı da dikkate alınır. Ürün tedarik biçimi ayrıca değerlendirilir.

İşletmeye özel mükellefiyet kararı mali müşavirle verilmelidir.

Esnaf muaflığı kimler için gündeme gelir?

Belirli koşullarla evde üretilen ürünlerin satışı esnaf muaflığı kapsamında değerlendirilebilir.

Bu uygulama tüm internet satıcılarını kapsamaz.

Şu unsurlar önem taşır:

• Ürünün evde üretilmesi

• Ayrı işyeri açılmaması

• Kanundaki üretim koşulları

• Satış ve tahsilat modeli

• Muafiyet belgesi

• Güncel parasal sınırlar

Ürünü dışarıdan alıp satan standart e-ticaret işletmesi bu kapsama otomatik girmez. Güncel koşullar GİB üzerinden doğrulanmalıdır.

Şahıs işletmesi ne zaman değerlendirilir?

Şahıs işletmesi, tek kuruculu başlangıç modellerinde değerlendirilebilir.

Kararı etkileyen başlıca unsurlar şunlardır:

• Tahmini satış hacmi

• Kâr düzeyi

• Ortaklık ihtiyacı

• Personel planı

• Ticari risk

• Yatırım hedefi

• İhracat planı

Şahıs işletmesinde ticari kazanç gelir vergisi kapsamında değerlendirilir.

İdari yapı görece sade olabilir. Ancak işletmenin tüm koşulları birlikte incelenmelidir.

Limited şirket ne zaman değerlendirilir?

Limited şirket, ortaklı ve daha kurumsal yapılarda değerlendirilebilir.

Şu durumlarda gündeme gelebilir:

• Birden fazla ortak

• Yüksek işlem hacmi

• Yatırım planı

• Büyük tedarik sözleşmeleri

• Personel ve depo yapısı

• Kurumsal müşteri ilişkileri

• Ticari risk ayrıştırması

Limited şirketin kuruluş ve idari yükü farklıdır. Vergi yapısı da şahıs işletmesinden ayrılır.

Şirket türleri nasıl karşılaştırılmalıdır?

Bu tablo genel çerçeve sunar. Tek başına şirket seçimi yaptırmaz.

E-ticaret işletmeleri hangi vergileri öder?

Vergi yükümlülükleri işletme türüne göre değişir.

Satılan ürün de sonucu etkiler. Hizmet türü de önem taşır. Personel, kira ve yurt dışı hizmet alımları ek yükümlülükler oluşturabilir.

Başlıca vergi alanları şunlardır:

• Gelir vergisi

• Kurumlar vergisi

• Katma değer vergisi

• Geçici vergi

• Stopajlar

• E-ticaret ödemelerinde tevkifat

• Damga vergisi

• İthalat ve gümrük vergileri

Gelir vergisi

Gerçek kişi işletmelerinin ticari kazancı gelir vergisi kapsamında değerlendirilir.

Vergi doğrudan satış cirosuna uygulanmaz. Ticari kazancın hesaplanması gerekir.

Genel yapı şu şekildedir:

Satış gelirleri

– Vergisel açıdan kabul edilen giderler

– Satılan malın maliyeti

= Ticari kazanç

Vergi tarifesi ve beyan kuralları dönemsel olarak değişebilir. Güncel değerler GİB kaynaklarından kontrol edilmelidir.

Kurumlar vergisi

Limited ve anonim şirketlerin kazançları kurumlar vergisi kapsamında değerlendirilir.

Vergi matrahı şirket kayıtlarından hesaplanır.

Satış geliri tek başına matrah değildir. Giderler, maliyetler ve kanunen kabul edilmeyen giderler sonucu etkiler.

Kurumlar vergisi oranları değişebildiği için tarihli kaynak kullanılmalıdır.

Katma değer vergisi

KDV, ürün veya hizmet türüne göre değerlendirilir.

Her e-ticaret ürünü aynı KDV oranını kullanmaz.

İşletme şu iki KDV alanını ayrı izler:

• Hesaplanan KDV

• İndirilecek KDV

Hesaplanan KDV satışlardan oluşur. İndirilecek KDV belgeli alış ve giderlerden doğabilir.

Kargo, kupon ve iadeler de KDV kayıtlarını etkiler.

WooCommerce içindeki vergi sınıfları muhasebe sistemiyle eşleşmelidir. Yanlış ürün sınıfı yanlış fatura oluşturabilir.

Geçici vergi

Geçici vergi, dönem içindeki kazanç üzerinden hesaplanan ön ödeme niteliğindedir.

Yıllık vergi hesabında mahsup edilir.

Dönem, beyan ve ödeme kuralları güncel GİB takviminden izlenmelidir.

Stopaj yükümlülükleri

E-ticaret işletmesi farklı ödemelerde stopaj sorumluluğu taşıyabilir.

Örnek alanlar şunlardır:

• İşyeri kirası

• Serbest meslek ödemeleri

• Personel ücretleri

• Kâr dağıtımı

• Bazı yurt dışı ödemeler

Her ödeme aynı kurala tabi değildir.

İşlemin niteliği ayrıca incelenmelidir.

E-ticaret tevkifatı nedir?

E-ticaret tevkifatı, belirli elektronik ticaret ödemelerinde kaynakta yapılan vergi kesintisidir.

Uygulama, aracı hizmet sağlayıcıların kapsam içindeki satıcılara yaptığı ödemeleri ilgilendirir.

21 Aralık 2024 tarihli 9284 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile oran yüzde 1 olarak belirlenmiştir. Uygulama 1 Ocak 2025 tarihinde yürürlüğe girmiştir. GİB açıklamasına göre matrah, KDV ve varsa konaklama vergisi hariç ödeme tutarı üzerinden belirlenir.

Tevkifat ek vergi midir?

Tevkifat doğrudan yeni bir nihai vergi olarak yorumlanmamalıdır.

Kesinti, verginin kaynakta tahsil edilmesini sağlar. Kesilen tutarın beyan ve mahsup süreci ayrıca yürütülür.

Bu nedenle muhasebe kaydında tevkifat görünür olmalıdır.

Pazar yerinin satıcıya ödediği net tutar şu yapıda değerlendirilebilir:

Brüt satış

– Platform komisyonları

– Diğer hizmet kesintileri

– Tevkifat

– İadeler

= Net hakediş

Bu şema hesap planı önerisi değildir. Mutabakat mantığını gösterir.

Tevkifat hangi tutar üzerinden hesaplanır?

Kapsam içindeki ödemelerde KDV hariç ürün veya hizmet bedeli esas alınır.

GİB, ürün maliyetinin veya işçilik bedelinin satış fiyatına dahil olduğu işlemlerde de KDV hariç satış bedelini esas almaktadır.

Şu alanlar ayrıca kontrol edilmelidir:

• Brüt işlem tutarı

• KDV

• İptal

• Tam iade

• Kısmi iade

• Hakediş dönemi

• Pazar yeri düzeltmeleri

Tevkifat kaydı nasıl kontrol edilir?

Pazar yeri raporunda şu alanlar bulunmalıdır:

• Sipariş veya ödeme dönemi

• Brüt ödeme

• Tevkifat matrahı

• Tevkifat oranı

• Kesilen tutar

• Satıcı vergi bilgileri

• İade düzeltmeleri

Bu veriler muhasebe kayıtlarıyla karşılaştırılmalıdır.

E-Fatura ve e-Arşiv Fatura arasındaki fark nedir?

E-Fatura ve e-Arşiv Fatura aynı belge değildir.

E-Fatura sistemine kayıtlı mükellefler arasındaki işlemlerde e-Fatura kullanılır.

E-Fatura sistemine kayıtlı olmayan alıcılara düzenlenen belgelerde e-Arşiv Fatura kullanılır.

Son tüketiciye yapılan online satışlar çoğunlukla e-Arşiv bağlamında değerlendirilir.

E-ticaret işletmeleri ne zaman e-Fatura kullanır?

Geçiş yükümlülüğü güncel VUK tebliğlerine göre belirlenir.

Faaliyet alanı önem taşır. Brüt satış hasılatı da önemlidir. İşe başlama tarihi ve faaliyet modeli ayrıca değerlendirilir.

İnternet üzerinden mal veya hizmet satan işletmeler için özel geçiş koşulları bulunabilir. GİB’in 535 sıra numaralı VUK Genel Tebliği, elektronik ortamlarda satış yapan mükellefler için e-Fatura ve e-Arşiv geçiş hükümleri içerir.

Nihai içerikte veya işletme kararında eski ciro eşikleri kullanılmamalıdır. Güncel tebliğ ve GİB duyuruları kontrol edilmelidir.

İnternet satış faturasında hangi bilgiler bulunmalıdır?

İnternet satışına ait e-Arşiv Fatura, standart fatura alanlarına ek bilgiler taşır.

İşlem modeline göre şu bilgiler gündeme gelir:

• Satışın yapıldığı internet adresi

• Ödeme şekli

• Ödeme tarihi

• Taşıyıcı veya kargo bilgisi

• Teslim bilgileri

• İnternet satışı açıklaması

• Ürün ve vergi detayları

GİB’in internet satışlarına ilişkin özelgeleri, e-Arşiv Faturaların elektronik ortamda müşteriye iletilmesini ve sevk sırasında gerekli belgenin ürünle birlikte bulunmasını açıklar.

Fatura hangi aşamada düzenlenmelidir?

Sipariş oluşturulması her zaman kesinleşmiş satış anlamına gelmez.

Özellikle şu sipariş durumları ayrılmalıdır:

• Ödeme bekliyor

• Ödeme başarısız

• İşleme alındı

• Tamamlandı

• İptal edildi

• İade edildi

Fatura kuralı ürün teslimine, hizmet ifasına ve güncel VUK hükümlerine göre tanımlanmalıdır.

Başarısız ödeme için otomatik fatura oluşturulmamalıdır. İptal edilen siparişlerin belgeleri de ayrı kontrol edilmelidir.

GİB Portal mı, özel entegratör mü?

GİB Portal düşük hacimli manuel süreçlerde kullanılabilir.

Özel entegratörler daha fazla otomasyon sağlayabilir.

Karar şu kriterlerle verilmelidir:

Aylık yüzlerce sipariş alan mağazalarda otomasyon ihtiyacı yükselir.

Pazar yeri hakedişleri nasıl muhasebeleştirilir?

Pazar yeri hakedişi, satış cirosuyla aynı tutar değildir.

Hakediş, çeşitli kesintilerden sonra satıcıya aktarılan tutarı gösterir.

Hakedişte hangi kalemler bulunabilir?

• Brüt ürün satışı

• Pazar yeri komisyonu

• Reklam harcaması

• Kargo veya lojistik bedeli

• Kampanya katkısı

• Hizmet bedeli

• Tevkifat

• İade

• Ceza veya düzeltme

• Önceki dönem bakiyesi

Her kalem ayrı hesaplanmalıdır.

Üçlü mutabakat modeli

Sağlıklı pazar yeri mutabakatı üç veri kaynağını eşleştirir:

Sipariş ve fatura kayıtları

          ↕

Pazar yeri hakediş raporu

          ↕

Banka tahsilatı

Banka tutarı tek başına yeterli değildir.

Hakediş raporu da tek başına yeterli değildir.

Satış ve fatura kayıtlarıyla eşleşmeyen kesinti açıklanamaz.

Sipariş bazlı mutabakat

Her sipariş için şu alanlar izlenmelidir:

• Pazar yeri sipariş numarası

• İşletme sipariş numarası

• Fatura numarası

• Brüt satış

• Komisyon

• Tevkifat

• İade

• Net ödeme

• Hakediş dönemi

Aylık toplamlar ilk kontrolü sağlar. Ancak hata kaynağını göstermez.

Sipariş bazlı eşleştirme hatayı görünür kılar.

İadeler neden sonraki döneme yansır?

Pazar yeri iadesi farklı tarihlerde işlenebilir.

Şu tarihler birbirinden ayrılabilir:

• Sipariş tarihi

• Fatura tarihi

• Teslim tarihi

• İade talebi tarihi

• Ürün kabul tarihi

• Ödeme iadesi tarihi

• Hakediş düzeltme tarihi

Bu nedenle aylık satış ile banka hareketi doğrudan eşleşmeyebilir.

E-ticaret giderleri nasıl kaydedilir?

Bir giderin ticari faaliyetle ilgili olması önemlidir.

Ancak tek başına yeterli değildir. Giderin mevzuata uygun belgeyle desteklenmesi gerekir.

Reklam giderleri

E-ticaret işletmelerinin önemli giderlerinden biri dijital reklamdır.

Başlıca kaynaklar şunlardır:

• Meta Ads

• Google Ads

• Pazar yeri reklamları

• Ajans hizmetleri

• Influencer çalışmaları

• İçerik üretimi

Yurt dışından alınan reklam ve yazılım hizmetlerinde ek vergisel değerlendirmeler doğabilir.

Hizmet sağlayıcının ülkesi önemlidir. Fatura ve ödeme biçimi de dikkate alınır.

Kargo ve lojistik giderleri

Kargo maliyeti şu gruplara ayrılabilir:

• Müşteriye giden kargo

• İade kargosu

• Depolar arası sevk

• Fulfillment

• Paketleme

• Pazar yeri lojistiği

Kargo bedelinin müşteriye yansıtılması, gider kaydından ayrı bir konudur.

Yazılım ve abonelik giderleri

E-ticaret işletmeleri çok sayıda yazılım kullanır:

• WooCommerce eklentileri

• Hosting

• Muhasebe yazılımı

• ERP

• CRM

• E-posta platformu

• Analitik aracı

• Destek yazılımı

• Tasarım araçları

Yurt dışı SaaS ödemeleri ayrıca sınıflandırılmalıdır.

Ödeme kuruluşu komisyonları

Sanal POS tahsilatı brüt sipariş tutarından farklı olabilir.

Kesintiler şunları içerebilir:

• İşlem komisyonu

• Taksit maliyeti

• Erken ödeme bedeli

• İade kesintisi

• Banka masrafı

Sanal POS raporu banka hareketiyle eşleştirilmelidir.

E-ticaret stok ve maliyet muhasebesi nasıl yapılır?

Satış geliri tek başına kârlılığı göstermez.

Ürünün maliyeti ayrıca hesaplanmalıdır.

Satılan malın maliyeti

Ürün maliyeti şu unsurları içerebilir:

• Alış fiyatı

• Üretim maliyeti

• İthalat giderleri

• Gümrük

• Nakliye

• Kur farkı

• Paketleme

• Doğrudan işçilik

Hangi giderin ürün maliyetine gireceği muhasebe politikasına göre belirlenmelidir.

SKU neden önemlidir?

SKU, ürünü sistemler arasında eşleştiren teknik anahtardır.

Aynı SKU şu sistemlerde kullanılmalıdır:

• WooCommerce

• Muhasebe

• ERP

• Depo

• Pazar yeri

• Reklam kataloğu

Farklı SKU değerleri stok ve maliyet uyuşmazlığı oluşturur.

Ürün varyasyonları

Renk, beden ve model gibi varyasyonlar ayrı stok birimleri olabilir.

Örnek:

• Tişört / Siyah / M

• Tişört / Siyah / L

• Tişört / Beyaz / M

Bu ürünleri tek stok kartında izlemek yanlış satış ve maliyet kaydı üretebilir.

Çok kanallı stok

Aynı ürün WooCommerce ve pazar yerlerinde satılabilir.

Stok senkronizasyonunda gecikme şu sorunları oluşturur:

• Stokta olmayan ürün satışı

• Çift satış

• Yanlış depo çıkışı

• İptal edilen siparişin stoktan düşmesi

• İade edilen ürünün stoğa dönmemesi

Her stok hareketinin nedeni kaydedilmelidir.

İade ve iptal muhasebesi nasıl yönetilir?

Sipariş iptali ile ürün iadesi aynı değildir.

Sipariş iptali

İptal teslimattan önce gerçekleşebilir.

Şu durumlar oluşabilir:

• Ödeme alınmadı.

• Ödeme alındı ve geri verildi.

• Fatura henüz düzenlenmedi.

• Fatura düzenlendi ve iptal edilmelidir.

• Stok çıkışı yapılmadı.

• Stok çıkışı geri alınmalıdır.

Ürün iadesi

İade genellikle teslimattan sonra oluşur.

İade şu kayıtları etkileyebilir:

• Satış geliri

• KDV

• Fatura

• Stok

• Satılan malın maliyeti

• Komisyon

• Tevkifat

• Kargo

• Banka hareketi

İade yalnızca para gönderme işlemi değildir.

Kısmi iade

Kısmi iadede siparişin tamamı kapanmaz.

Şu veriler ayrı hesaplanmalıdır:

• İade edilen ürün

• Miktar

• Ürüne düşen indirim

• KDV

• Kargo payı

• Ödeme iadesi

• Stok dönüşü

WooCommerce içindeki refund kaydı muhasebe ve ödeme sistemine de aktarılmalıdır.

Mesafeli satışlarda tüketici yükümlülükleri nelerdir?

E-ticaret satışları tüketici hukuku açısından mesafeli sözleşme oluşturabilir.

İşletme satış öncesi ve satış sonrası yükümlülükler taşır.

Ön bilgilendirme

Tüketici siparişi tamamlamadan önce temel bilgiler sunulmalıdır.

Başlıca alanlar şunlardır:

• Satıcı veya sağlayıcı bilgileri

• Ürünün temel özellikleri

• Toplam fiyat

• Ek masraflar

• Ödeme yöntemi

• Teslimat

• Cayma hakkı

• Şikâyet yöntemi

Bilgiler açık ve erişilebilir olmalıdır.

Mesafeli satış sözleşmesi

Sözleşme şu alanları kapsamalıdır:

• Taraflar

• Ürün veya hizmet

• Fiyat

• Ödeme

• Teslim

• Cayma hakkı

• İade

• Uyuşmazlık yöntemi

Hazır sözleşme metni her mağazaya uygun değildir.

Ürün ve iş modeli dikkate alınmalıdır.

Cayma hakkı

Tüketici, mesafeli sözleşmelerde genel olarak 14 gün içinde gerekçe göstermeden ve cezai şart ödemeden cayabilir.

Mal satışlarında süre teslimden itibaren başlar. Hizmetlerde sözleşmenin kurulduğu tarih dikkate alınır. Tüketici, sözleşme ile teslim arasındaki dönemde de cayma hakkını kullanabilir.

Cayma hakkının istisnaları bulunur.

Örnek kategoriler şunlardır:

• Kişiye özel hazırlanan ürünler

• Hızla bozulabilen ürünler

• Koruyucu unsuru açılan belirli hijyen ürünleri

• Onayla anında ifa edilen bazı dijital içerikler

• Belirli tarihte sunulan bazı hizmetler

İstisna değerlendirmesi güncel yönetmelik üzerinden yapılmalıdır.

Bedel iadesi

Cayma bildirimi alındığında geri ödeme süreci takip edilmelidir.

İşletme şu tarihleri kaydetmelidir:

• Cayma bildirimi

• İade kargo teslimi

• Ürün kabulü

• Ödeme iadesi

• Fatura düzeltmesi

Ticaret Bakanlığının mesafeli sözleşme rehberi, satıcının cayma bildirimi sonrasında tahsil edilen bedeli mevzuattaki süre içinde iade etmesi gerektiğini açıklar.

ETBİS kaydı nedir?

ETBİS, Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi’dir.

Sistem, elektronik ticaret faaliyetlerinin kayıt altına alınmasını amaçlar.

Kayıt yükümlülüğü faaliyet modeline göre değerlendirilmelidir.

Şu yapılar ayrı incelenir:

• Kendi e-ticaret sitesinden satış

• Mobil uygulama

• Pazar yeri işletmeciliği

• Yalnızca pazar yerinde satıcılık

• Yurt dışı odaklı faaliyet

ETBİS kaydı, işletmenin tüm yasal yükümlülükleri tamamladığını göstermez.

Ayrıca şu alanlar yönetilmelidir:

• Satıcı bilgilerinin gösterimi

• Ön bilgilendirme

• Mesafeli satış sözleşmesi

• Cayma hakkı

• Fatura

• KVKK

• İYS

• Ürün güvenliği

• Reklam kuralları

Şirket ve alan adı bilgileri değiştiğinde kayıtların güncelliği kontrol edilmelidir.

KVKK, açık rıza ve İYS arasındaki fark nedir?

KVKK, kişisel verilerin işlenmesini düzenler.

İYS ise ticari elektronik ileti onay ve ret süreçlerini yönetir.

Bu iki sistem aynı görevi yürütmez.

Aydınlatma yükümlülüğü

E-ticaret işletmesi müşteriye veri işleme süreci hakkında bilgi vermelidir.

Aydınlatma metni şu alanları içermelidir:

• Veri sorumlusunun kimliği

• İşlenen veri grupları

• İşleme amaçları

• Hukuki sebepler

• Veri aktarımı

• Saklama yaklaşımı

• İlgili kişi hakları

• Başvuru yöntemi

Aydınlatma bir onay kutusu değildir.

Amaç, kişiyi bilgilendirmektir.

Açık rıza her işlemde zorunlu mudur?

Hayır.

Açık rıza, kişisel veri işleme şartlarından biridir.

Siparişin kurulması ve yerine getirilmesi için gerekli bazı veriler farklı hukuki şartlara dayanabilir.

Pazarlama amacı ise ayrı değerlendirilir.

Pazarlama izni zorunlu tutulabilir mi?

Pazarlama izni ürün satın almanın zorunlu şartı hâline getirilmemelidir.

KVKK Kurulunun 10 Haziran 2025 tarihli ilke kararı, ticari elektronik ileti amacıyla açık rıza verilmesinin ürün veya hizmet sunumunu tamamlamak için zorunlu unsur gibi sunulmaması gerektiğini belirtir. Aksi yaklaşım, rızanın özgür iradeyle verilmesi şartını zedeleyebilir.

İYS onayı

İYS, ticari elektronik iletileri kapsar.

Örnek kanallar şunlardır:

• E-posta

• SMS

• Telefon araması

İşletme onay ve ret kayıtlarını yönetmelidir.

Müşterinin ret talebi teknik sistemlere yansıtılmalıdır.

Çerez izni

Çerezler kullanım amaçlarına göre ayrılmalıdır:

• Zorunlu çerez

• Analitik çerez

• Reklam çerezi

• Kişiselleştirme çerezi

Zorunlu olmayan çerezler için izin yönetimi gerekebilir.

Çerez tercihi yalnızca banner üzerinde kalmamalıdır. Google, Meta ve diğer etiketlerin çalışma biçimine uygulanmalıdır.

WooCommerce muhasebe entegrasyonu nasıl kurulmalıdır?

WooCommerce entegrasyonu yalnızca sipariş toplamını aktarmamalıdır.

Her siparişin mali detayları taşınmalıdır.

Aktarılması gereken veriler

• WooCommerce sipariş numarası

• Sipariş tarihi

• Ödeme tarihi

• Müşteri bilgileri

• Vergi kimlik bilgileri

• Ürün SKU

• Ürün miktarı

• Birim fiyat

• İndirim

• Kargo

• KDV

• Toplam tutar

• Para birimi

• Ödeme yöntemi

• Sipariş durumu

• İade durumu

Sipariş durumu ile fatura durumu

WooCommerce şu sipariş durumlarını kullanabilir:

• Pending payment

• Processing

• On hold

• Completed

• Cancelled

• Failed

• Refunded

Her durum otomatik fatura üretmemelidir.

Örnek yaklaşım:

Kesin kural ödeme ve teslim modeline göre belirlenmelidir.

WooCommerce KDV ayarları

Şu alanlar muhasebe sistemiyle karşılaştırılmalıdır:

• Fiyatlar vergi dahil mi?

• Ürün vergi sınıfı nedir?

• Kargo hangi sınıfı kullanır?

• Kupon indirimi nasıl dağıtılır?

• Müşteri lokasyonu nasıl belirlenir?

• Yuvarlama nasıl yapılır?

• Dövizli sipariş nasıl aktarılır?

Yanlış ayar, sipariş toplamı ile fatura toplamını farklılaştırabilir.

Sanal POS mutabakatı

Ödeme verisi siparişle ortak anahtar taşımalıdır.

Önerilen akış şöyledir:

WooCommerce sipariş numarası

        ↓

Ödeme işlem numarası

        ↓

Sanal POS raporu

        ↓

Komisyon ve kesintiler

        ↓

Banka tahsilatı

Ödeme işlem numarası bulunmazsa mutabakat zorlaşır.

İade entegrasyonu

WooCommerce refund kaydı şu alanları taşımalıdır:

• Orijinal sipariş numarası

• İade numarası

• İade edilen ürün

• Miktar

• İade tutarı

• KDV

• Ödeme iadesi

• Stok dönüşü

• Belge düzeltmesi

Kısmi iadeler ayrıca desteklenmelidir.

Data4Ad’in ideal müşteri profili, aylık en az 500 sipariş alan WooCommerce mağazalarını önceliklendirir. Bu hacimde sipariş, ödeme, fatura ve reklam verilerinin manuel eşleştirilmesi hata riskini artırır.

E-ticaret mali mutabakatı nasıl yapılır?

Mutabakat günlük operasyonla başlamalıdır.

Ay sonuna bırakılan hatalar büyüyebilir.

Günlük sipariş mutabakatı

Şu sipariş grupları ayrı sayılmalıdır:

• Oluşturulan

• Ödenen

• Faturalanan

• İptal edilen

• İade edilen

• Kısmen iade edilen

Ödeme mutabakatı

Ödeme yöntemleri ayrı izlenmelidir:

• Sanal POS

• Havale

• Kapıda ödeme

• Pazar yeri

• Dijital cüzdan

• Hediye kartı

Her yöntemin tahsilat zamanı farklı olabilir.

Fatura mutabakatı

Şu hatalar kontrol edilmelidir:

• Faturasız satış

• Çift fatura

• Yanlış müşteri

• Yanlış KDV

• Yanlış tutar

• İptal edilmemiş belge

• İade kaydı eksikliği

Stok mutabakatı

Stok kontrolü şu hareketleri kapsamalıdır:

• Sipariş çıkışı

• İptal düzeltmesi

• İade girişi

• Hasarlı ürün

• Fire

• Depolar arası transfer

Aylık yönetim raporu

Aylık raporda yalnızca ciro bulunmamalıdır.

Önerilen metrikler şunlardır:

Meta ve Google panellerindeki gelir, muhasebe satış geliri değildir.

Reklam platformu atfedilen dönüşümü gösterir. Muhasebe ise doğrulanmış ticari işlemi kaydeder.

Data4Ad’in veri yaklaşımı da reklam sinyallerini doğrulanmış sipariş verisiyle karşılaştırmayı temel alır.

E-ticaret muhasebe ve yasal uyum kontrol listesi

Şirket ve mükellefiyet

• Faaliyet modeli tanımlandı.

• Şirket türü uzmanla değerlendirildi.

• Vergi mükellefiyeti açıldı.

• Faaliyet kodları kontrol edildi.

• Personel ve SGK süreçleri değerlendirildi.

Elektronik belgeler

• E-Fatura durumu kontrol edildi.

• E-Arşiv süreci kuruldu.

• İnternet satış alanları tamamlandı.

• İade belge süreci tanımlandı.

• Belgeler siparişlerle eşleşiyor.

Vergi ve muhasebe

• Ürün KDV sınıfları doğrulandı.

• Gider belgeleri kaydediliyor.

• Tevkifat ayrı izleniyor.

• Komisyonlar ayrı kaydediliyor.

• Güncel beyan takvimi takip ediliyor.

Pazar yeri

• Hakediş raporları arşivleniyor.

• Brüt satış ayrı hesaplanıyor.

• Komisyon faturaları eşleştiriliyor.

• Tevkifat raporları kontrol ediliyor.

• Banka mutabakatı yapılıyor.

Tüketici hukuku

• Ön bilgilendirme metni mevcut.

• Mesafeli sözleşme güncel.

• Cayma süreci tanımlı.

• İade tarihleri kaydediliyor.

• Ürün bazlı istisnalar incelendi.

KVKK ve İYS

• Aydınlatma metni mevcut.

• Veri işleme amaçları belirlendi.

• Pazarlama izni ayrı alınıyor.

• İYS kayıtları yönetiliyor.

• Çerez tercihleri etiketlere uygulanıyor.

WooCommerce entegrasyonu

• Siparişler tekil aktarılıyor.

• SKU değerleri eşleşiyor.

• KDV oranları doğrulanıyor.

• İadeler muhasebeye aktarılıyor.

• Sanal POS hareketleri eşleşiyor.

• Fatura ve sipariş numaraları bağlanıyor.

Sık sorulan sorular

İnternetten satış için şirket gerekir mi?

Düzenli ve kazanç amaçlı satışlar ticari faaliyet oluşturabilir. Faaliyetin sürekliliği, kapsamı ve muafiyet koşulları mali müşavirle değerlendirilmelidir.

E-ticaret işletmeleri hangi vergileri öder?

İşletme türüne göre gelir veya kurumlar vergisi gündeme gelir. KDV, geçici vergi ve farklı stopaj yükümlülükleri de oluşabilir.

E-ticaret tevkifatı kaçtır?

Elektronik ticaret kapsamındaki belirli ödemeler için oran yüzde 1 olarak belirlenmiştir. Uygulama 1 Ocak 2025 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Tevkifat ek vergi midir?

Tevkifat kaynakta yapılan kesintidir. Nihai vergi hesabında mahsup süreci ayrıca değerlendirilir.

E-Fatura ile e-Arşiv Fatura arasındaki fark nedir?

E-Fatura sisteme kayıtlı mükellefler arasındaki işlemlerde kullanılır. E-Arşiv Fatura, sisteme kayıtlı olmayan alıcılara yapılan satışlarda kullanılır.

Pazar yerinden gelen net ödeme satış geliri midir?

Hayır. Net ödeme, komisyon, tevkifat, iade ve diğer kesintiler sonrasında oluşur. Brüt satış ayrı kaydedilmelidir.

E-ticarette cayma hakkı kaç gündür?

Mesafeli sözleşmelerde genel süre 14 gündür. Ürün ve hizmet türüne göre istisnalar bulunabilir.

ETBİS kaydı tüm yasal yükümlülükleri karşılar mı?

Hayır. Tüketici hukuku, fatura, KVKK, İYS ve diğer yükümlülükler ayrıca yönetilmelidir.

KVKK açık rızası ile İYS onayı aynı mıdır?

Hayır. KVKK kişisel veri işleme şartlarını düzenler. İYS ticari elektronik ileti onay ve ret süreçlerini yönetir.

WooCommerce siparişleri ne zaman faturalanmalıdır?

Faturalama kuralı ödeme, teslim, sipariş durumu ve güncel vergi mevzuatına göre tanımlanmalıdır. Her sipariş durumu otomatik fatura oluşturmamalıdır.

Reklam panelindeki ciro muhasebe geliri midir?

Hayır. Reklam panelleri atfedilen geliri gösterir. Muhasebe geliri doğrulanmış sipariş ve fatura kayıtlarından oluşur.

WooCommerce muhasebe entegrasyonu neyi kapsar?

Entegrasyon; sipariş, müşteri, SKU, KDV, fatura, stok, ödeme, komisyon ve iade verilerinin aktarılmasını kapsar.

Sonuç

E-ticaret muhasebesi siparişle başlar.

Banka hesabına gelen net tutar satışın tamamını göstermez. Brüt satış, komisyon, tevkifat ve iadeler ayrı kaydedilmelidir.

Şirket türü faaliyet modeline göre seçilmelidir. Vergi yükümlülükleri güncel GİB kaynaklarıyla doğrulanmalıdır. E-Fatura ve e-Arşiv süreçleri sipariş akışına bağlanmalıdır.

Pazar yeri hakedişleri sipariş, fatura ve banka verisiyle uzlaştırılmalıdır. İade işlemleri vergi ve stok kayıtlarına birlikte yansıtılmalıdır.

ETBİS tek başına yasal uyum sağlamaz. Mesafeli sözleşme, cayma hakkı, KVKK ve İYS süreçleri ayrıca yönetilmelidir.

WooCommerce mağazalarında sipariş numarası ortak veri anahtarı olmalıdır. Aynı anahtar fatura, ödeme, stok ve iade sistemlerinde korunmalıdır.

Data4Ad, WooCommerce siparişlerini reklam, ödeme ve mali kayıtlarla aynı veri zincirinde değerlendirir. Sistem, atfedilen reklam gelirini doğrulanmış sipariş verisinden ayırır. E-ticaret ekipleri net satış ve kanal kârlılığını daha şeffaf analiz eder.

E-ticaret verileriniz mali kayıtlarla uyuşuyor mu?

WooCommerce siparişleri farklı sistemlerde kalmamalıdır.

Sipariş, fatura, ödeme ve reklam verilerini ortak kimliklerle eşleştirin.

E-Ticaret Veri Auditi Talep Edin

Kanal performansını doğrulanmış net satış verisiyle ölçün.